Wpływy do budżetu z akcyzy na alkohol

Ponad 10 miliardów złotych wpłynęło do budżetu w 2014 roku z podatku akcyzowego od alkoholu. Najwięcej dochodów generuje sprzedaż alkoholu etylowego, choć była ona znacznie niższa, niż prognozowano (dane Ministerstwa Finansów). Wszystko za sprawą podwyżki wysokości akcyzy.

– Podwyższenie z dniem 1 stycznia 2014 r. stawki podatku akcyzowego na alkohol o 15% miało na celu realizację założeń budżetowych oraz było elementem polityki prozdrowotnej – podaje Najwyższa Izba Kontroli. Wyższa akcyza od spirytusu przełożyła się średnio na podniesienie o 2 zł ceny półlitrowej butelki wódki. Teoretycznie powinno zwiększyć to wpływy do budżetu, co zakładał w swoich przewidywaniach rząd.  W praktyce jednak dochód z podatku okazał się o ponad 10% niższy, niż zakładano.

Zdaniem ekspertów wzrost stawki akcyzy dla mocnych alkoholi powoduje spadek legalnej konsumpcji, wzrost szarej strefy i zwiększenie atrakcyjności cenowej piwa i wina. Potwierdzają to dane Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, z których wynika, że każdorazowe podniesienie akcyzy powoduje spadek spożycia alkoholu. Dla przykładu w 2008 roku w przeliczeniu na jednego mieszkańca spożycie stuprocentowego alkoholu rocznie wynosiło 9,58 litra. Rok później, po podwyższeniu podatku, ta liczba wyniosła 9,06. Analogiczna sytuacja miała miejsce w latach 2013-2014. Przed podwyżką akcyzy rocznie Polacy wypijali 9,67 litra stuprocentowego alkoholu. Po podwyżce – 9,4 l.

W Polsce obowiązują trzy różne stawki akcyzy:

  • Alkohol etylowy – 5 tys. 704 zł za 1 hektolitr stuprocentowego alkoholu (przed ostatnią podwyżką wynosiła 4960 zł).
  • Piwo – 7,79 zł od 1 hektolitra za każdy stopień Plato gotowego wyrobu.
  • Wino – 158,00 zł od hektolitra gotowego wyrobu.
(dane Ministerstwa Finansów)

Producenci branży spirytusowej od dawna postulują ujednolicenie tych stawek. Podkreślają, że tworzą w kraju ok. 100 tys. miejsc pracy, a ustawodawca dzieli alkohole na „lepsze” i „gorsze”. Dla przykładu napój alkoholowy na bazie ginu (o zawartości 5% alkoholu) jest trzykrotnie wyżej opodatkowany, niż piwo z taką samą zawartością alkoholu.

Wpływy do budżetu z podatku akcyzowego od alkoholu etylowego są więc znacznie wyższe, niż w przypadku piwa czy wina. Obrazuje to poniższy wykres:wplywy do budzetu z podatku akcyzowego